Ibadhi.com
Mada Mpya
FATAWA

FATAWA (472)

Itikadi

Itikadi (48)

 
Fiqhi - Fatwa Za Sala

Fiqhi - Fatwa Za Sala (414)

Tafsiri Za Fatawa Za Mufti Al-Khalili Na.Sh.Juma Al-Mazrui

Tafsiri Za Fatawa Za Mufti Al-Khalili Na.Sh.Juma Al-Mazrui (0)

 

Fatawa Za Saumu.

[cincopa A8GAY38xzzxZ]

 

Fatawa Za Sala.

[cincopa AMAA72MYzTKW]

 

Fatawa Za Haji.

[cincopa AEFAP1M-zTxV]

Asalamu alaykum.

Mtume Nuhu A.S. alipomuomba Allah kwa kusema: "Ewe Mola wangu hakika mtoto wangu ni katika Ahali zangu, na hakika ahadi yako ni haki, na wewe ndiye mwenye hukumu bora kuliko wahukumuji wote" alijibiwa: "Ewe Nuhu hakika huyo si katika Ahali zako, hakika yeye ni tendo sililo jema, na usiniombe usiyo kua na elimu nayo....." Suuratu Huud 46. wakati huo huo Allah anamueleza Mke wa Mtume Nuhu na Mke wa Mtume Luti kuwa waliwafanyia khiyana waume zao. Suuratu Tahriim.

Tumesikia kuwa mtoto yule alipatikana kwa khiyana yaani hatokani na kizazi cha Mtume Nuhu A.S. bali mama yake alifanya khiyana ya uzinifu hali ya kuwa ni mke wa Mtume wa Allah na ndio maana Allah akamkatalia Mtume Nuhu kuwa mtoto huyo ni katika Ahali zake.

Tunaomba ufafanuzi.

JAWABU:

Ubaya ulioje wa kusema kuwa mtoto wa Mtume Nuhu hakua mwanawe halali bali ni tunda la uzinifu kwa khiyana ya kindoa, wenye kusema hilo wako mbali na haki na uhakika, na haki wameikosea, kwa hakika Allah anaeleza kwenye kitabu chake wazi wazi:

وَنَادَىٰ نُوحٌ ابْنَهُ وَكَانَ فِي مَعْزِلٍ يَا بُنَيَّ ارْكَب مَّعَنَا وَلَا تَكُن مَّعَ الْكَافِرِينَ

((Na Nuhu alimwita mwanawe akiwa yuko mbali naye, ewe kitoto changu panda pamoja nasi na usiwe pamoja na Makafiri)) [Huud 42] 

Allah anatuambia kuwa Mtume Nuhu A.S. alimwita mwanawe, halafu atujie mtu atuambie laa hakua mwanawe tumkubalie? Kallaa kisha Kallaa, alikua ni mwana wa Mtume Nuhu A.S. wala hakua tunda la uzinifu wa nje ya ndoa kama wanavodai wabatilifu, wala hakuna shaka katika hili.

Ama kuelezwa Mke wa Mtume Nuhu kuwa alimkhuni Mtume wa Allah hali ya kuwa ndiye mumewe, hiyo si khiyana ya ndoa bali ni khiyana ya Imani kwa unafiki, anasema Imam Qutbu

"(فخانتاهما) بإضمار الشرك وإعانة أهله." اهــ

Waliwafanyia khiyana kwa kuficha ushirikina na kusaidia wahusika wake. [Taisiiru Tafsiir] 

Allah mtukufu ndiye aliyemwambia Mtume wake Nuhu A.S.:

وَأُوحِيَ إِلَىٰ نُوحٍ أَنَّهُ لَن يُؤْمِنَ مِن قَوْمِكَ إِلَّا مَن قَدْ آمَنَ فَلَا تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ * وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِأَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنِي فِي الَّذِينَ ظَلَمُوا ۚ إِنَّهُم مُّغْرَقُونَ (37)

((Na Nuhu alipewa wahyi: Hakika yalivyo hasa hataamini katika kaumu yako isipokua ambae ameshaamini, basi usihuzunike kwa waliyokua wakiyafanya * na tengeneza jahazi kwa hifadhi yetu na uongozi wetu, wala usinikhutubie kuhusu ambao wamedhulumu, hakika hao ni wenye kuzamishwa)) [Huud 36-37]

Kwa hiyo Allah ametueleza wazi kabisa kuwa walioangamizwa kwa Tufani ni wale waliodhulumu, na mtoto wa uzinifu habebeshwi kosa la mama yake, dhulma ni ya mama yake si ya mtoto, basi vipi isemwe kuwa aliangamizwa kwa sababu hakua mtoto halali wa Mtume Nuhu A.S.?!! Hali ya kuwa Allah mtukufu ameshamuambia Mtume wake A.S.

قُلْنَا احْمِلْ فِيهَا مِن كُلٍّ زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ وَأَهْلَكَ إِلَّا مَن سَبَقَ عَلَيْهِ الْقَوْلُ

((Tukasema: Chukua ndani yake (hiyo jahazi) katika kila (wanyama) pea wawili na ahali zako isipokua ambae neno limeshamtangulia)) [Huud 40].

Kutanguliwa na neno, yaani hukumu ya kuangamizwa na kuwa si katika ahali zake watakaokoa, nalo liko wazi kuwa katika ahali zake wako waliovuliwa katika hukumu ya kuokoka, na hao bila shaka ni Mke wake na Mwanawe huyo Allah awalaani.

Kwa hiyo neno lake Allah mtukufu 

قَالَ يَا نُوحُ إِنَّهُ لَيْسَ مِنْ أَهْلِكَ ۖ إِنَّهُ عَمَلٌ غَيْرُ صَالِحٍ

((Alisema (Allah): Ewe Nuhu hakika huyo si katika Ahali zako, hakika hasa ni tendo lisilo jema)) [Huud 46]

Aya hii imekuja katika kisomo chengine

إِنَّهُ عَمِلَ غَيْرَ صَالِحٍ

((Hakika yeye alitenda lisilo jema.))

Na hiyo iliyotajwa hasa ndiyo sababu ya kuangamizwa kwake na kuvuliwa katika hukumu ya Ahali wa Mtume wa Allah S.A.W. hata kama ni Mtoto wake halali lakini kujitoa kwake nje ya utiifu kumemvua katika hukumu, na hapo tunapata fundisho kubwa sana kuwa asiyekuwemo katika njia ya uchamungu ni mwenye kuangamia tu hata kama atakua ni mtoto wa Mtume.

Imekuja katika hadithi sahihi: ((Na ambae atacheleshwa na matendo yake, hatatangulizwa na nasabu yake)).

Na imesemwa kuwa kosa la Mwana huyo wa Mtume Nuhu lilikua ni kukataa amri ya kupanda Jahazi, kwa hiyo iliposemwa kuwa ni tendo lisilo jema yaani lile alilokaidika ndani yake, na katika kisomo "alitenda lisilo jema" iko wazi kabisa.

Wabillahi Taufiiq

Wallaahu Aalamu.

 

 

 

 

SUALI:

Asalam alaikum warahmatullah wabarakatuh.

Kwanza natoa shukran za dhati kwa uongozi mzima wa ukumbi huu wa www.ibadhi.com kwa elimu kubwa tunayoipata kwa wakati wake MashaaAllah.

Siku ya jana nilipokea ujumbe uliotoka kwa mshia mmoja aliyeko Iran ambao una anuani UTHIBITISHO KATIKA VITABU VYA KISHIA KUWA QURAAN HII TULIONAYO IMEBADILISHWA NA INA MAPUNGUFU.

Basi tumeona dharura ya kuuliza ni kweli kuwa Quraani imebadilishwa kama inavodaiwa?

JAWABU:

Tunashukuru sana kupata ujumbe wako unaodhamini suali kupitia utata uliofikishwa kwenu kutoka kwa Mashia, Allah atuhifadhi na shari za wabatilifu wote.

Katika mambo ya lazima kuyaamini ni kuwa hakuna mkweli zaidi kuliko Allah mtukufu, na katika hilo zimekuja Aya mbili katika Quraani tukufu katika Suuratu Nisaa ya 87 na 122, na ukianza tu kusoma Quraani Aya ya pili ya sura ya pili inasema:

ذَٰلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ ۛ فِيهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِينَ

((Hicho ni Kitabu hakuna shaka ndani yake ni uongofu kwa Wachamungu)) [Baqarah 2]

na Kitabu maana yake ni kilichoandikwa, kwa hiyo Allah mtukufu alimteremshia Mtume wetu S.A.W. Kitabu kiitwacho Quraani, na muhali kuwa Quraani haikuandikwa katika uhai wa Mtume S.A.W. kwa sababu hakiwi Kitabu bila ya kuandikwa na kusomwa, na katika kusomwa ndio kikaitwa Quraani yaani ni chenye kusomwa sana bila nafsi kushiba kisomo chake.

Kwa hiyo fikra ya kuwa Quraani ilikusanywa na kuandikwa katika zama za Khalifa wa Tatu Othman bin Affaan, kwetu sisi fikra hiyo haipo, bali tunaona alichokifanya Othman ni kukataa misahafu iliyoongozewa tafsiri, na kulazimisha Msahafu kubakia katika andiko lake la asili kama ilivyoteremshwa, si zaidi ya hapo, nalo ni jambo zuri bila shaka yoyote.

Allah mtukufu katika Quraani anatuambia:

إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ

((Hakika sisi hasa ndio tulioteremsha ukumbusho na hakika sisi hasa ndio wenye kuuhifadhi)) [Al Hijri 9].

Amepokea Imam Rabii bin Habib -Allah amridhie- katika Musnad kuwa Imam Abu Ubaidah -Allah mridhie- alisema: Imenifikia kuwa Mtume S.A.W. alikua ikimteremkia Aya anasema:

«اِجْعَلُوهَا فِي سُورَةِ كَذَا وَكَذَا وَفِي مَوْضِعِ كَذَا» وَمَا تُوُفِّيَ رَسُوْلُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلاَّ وَالقُرْآنُ مَجْمُوْعٌ مَتْلُوٌّ.

((Iwekeni katika sura kadha na kadha, au katika sehemu kadha wa kadha)) na hakufa Mtume wa Allah ila baada ya kuwa Quraani yote imeshakusanywa na inasomwa. [Rabii 15].

Na katika nuskha nyengine ya riwaya hii imekuja kuwa Mtume S.A.W. alikua akisema: ((Iwekeni katika sura kadha katika sehemu kadha)).

Kwa hiyo hakuna shaka kuwa Msahafu huu tulionao leo ndio Quraani ile ile iliyoteremshwa kwa Mtume wetu S.A.W. bila kupungua kitu wala kuongezeka kitu, kilichofanyika katika mikono ya Waislamu ni uboreshaji wa kuweka alama za kudhibiti maneno yake na visomo vyake tu, nayo ni sharafu kubwa inayohakikisha kuhifadhiwa Quraani tukufu kama alivoahidi Allah mtukufu, na miongoni mwa waliopata Sharafu hiyo ni Mwanachuoni Muomani Al-Khalil bin Ahmad Al-Farahidi Allah amridhie.

Basi kwa hakika Quraani hii ndiyo yenye makubaliano ya Umma wote kizazi kwa kizazi karne kwa karne tokea zama na Mtume wetu S.A.W. mpaka hivi leo na mpaka Kiama kitasimama.

Amepokea Imam Rabii bin Habiib katika Athari alizotolea Hoja kwa wapinzani wake kuwa Imam Jabir bin Zaid Allah amridhie alisema: Aliulizwa Ibnu Abbaas Allah amridhie, jee! Quraani imeongezwa au umepunguzwa? Naye akajibu kwa kusema: Amesema Mtume wa Allah S.A.W.: ((Allah amlaani mwenye kuongeza katika Kitabu cha Allah)) na akasema: ((Mwenye kuikana herufi moja ameikana Quraani yote)).

Amesema Imam Jabir bin Zaid Allah amridhie: Amesema Uqubah bin Aaamir Al-Juhani: "Alitusalisha Mtume wa Allah S.A.W. sala ya Alfajiri basi akasoma muawwadhataini (suuratu Al-Falaq na suuratu Nnaasi) basi alisema: ((Ewe Uqubah, hakika sura hizi mbili ni bora ya sura katika Quraani na Zaburi na Injili na Taurati)) na kuna watu wanasema kuwa sura hizo mbili si katika Quraani kwa hakika hao wamesema uongo na wameingia katika makosa.

Amesema Ibnu Abbaas Allah amridhie: "Lau kutakua na mtu aongeze ndani yake au apunguze basi mtu huyo atakua ni kafiri mbele ya Umma wote"

Na katika yenye kuhuzunisha sana ni kukutia katika vitabu tegemewa vya hadithi yenye kuonesha kuwa Quraani imechezewa kama ilivyo katika Sahihi Al-Bukhari na Muslim katika riwaya ya Alqamah kuwa alitakiwa na Sahaba Abu Dardaa -Allah amridhie- asome suuratu Allayli kama alivyoisikia kwa mwalimu wake Sahaba Abdullahi bin Massoud -Allah amridhie- basi Alqamah akasoma "Wallayli idhaa yaghshaa * wannahaari idhaa tajallaa * wadhakari wal-unthaa." Hapo Abu Dardaa akasema: Naapa wallwaahi namna hivi ndivyo nilivyoisikia kutoka katika mdomo wa Mtume wa Allah S.A.W. na hawa watu hapa wananitaka niisome: "Wamaa khalaqa dhakara wal-unthaa" wallwaahi siwafuati. Na riwaya hii imekaririwa katika Sahihi Bukhari na Muslim zaidi ya mara moja.

Pia imepokewa kuwa Sahaba Abdullahi bin Massoud -Allah amridhie- alikua akizikwarua Muawadhataini (Suuratu Al-Falaq na Suuratu Nnaasi) na akisema kuwa hizo mbili si katika Quraani.

Kwa hakika sisi tumtakasa Sahaba Abdullahi bin Massoud ambae Mtume S.A.W. alikua akitaka kusikiliza Quraani akimtaka Sahaba huyu amsomee Quraani, hata kufikia Mtume S.A.W. kusema: "Mwenye kutaka kusoma Quraani kama ilivyoteremshwa basi aisome kwa kisomo cha Ibnu Ummi Abdi" sisi tunamtakasa na hayo waliyomnasibisha nayo wabatilifu, kama tunavomtakasa na hayo Abu Dardaa -Allah amridhie-.  

Kwa ufupi, kwetu sisi hakuna fikra wala athari yoyote ya kuonesha kuwa Quraani imepunguzwa au imezidishwa au imechezewa, hata hukumu ya kurujumiwa mzinifu mume au mke kwetu sisi imethibiti kwa njia ya Sunna na si kwa njia ya Aya iliyofutwa kisomo chake na kubakia hukumu yake kama wanavyodai Masunni.

Wabillahi taufiqi.

Wallahu aalamu wa ahkamu.

SUALI:

Asalaamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh.

Tulifuatilia mada ya Quraani ni kiumbe baina ya Sh. Abu Hamed Al Sawafi kwa upande wa Ibadhi na Masheikh kadhaa walioko U.K. Sh. Salim Khatib na Sh. Muhammad Awesi na Sh. Youssuf Anaufali kwa upande wa Sunni.

Tija ya mada hiyo ilifikia kuwa Quraani lafdhi ni kiumbe ama Quraani maana Sh. Abu Hamed Al Sawafi akasema ni kwa mujibu wa neno husika ikiwa mkusudiwa ni muumba basi si kiumbe ama ikiwa ni kiumbe basi ni kiumbe, ama Masheikh waliobaki walisema kuwa Quraani maana si kiumbe, lakini Sh Abu Hamed Al Sawafi alisema kuwa Quraani hiyo haipo na alitaka nakala za Wanavyuoni waliothibitisha Quraani maana, hapa aliletewa neno la Al-Imamu Saalimi akiwa amesema: "Vile vile maana (imeumbwa) usiwe na shaka." na yeye bila shaka ni moja katika Maimamu wakubwa katika Ibadhi.

Sasa Jee! Maana za maneno ya Allah pia zimeumbwa?

JAWABU:

Amesema Imamu Nuurudini Assaalimi Allah amrehemu katika Jauhari Nidhaami

والحــق ما قالت بـه الأعــلام * بأنـــــــه لـربـنــــــــا كــــــــلام
ووحيــه وأنــــه تنــزيلــــــــه * سبحـانـــه صــح لنــــا دليـلــــه
لكن أقول الأحرف الملحوظه * في الكتــب من ألسننا ملفـوظــه
بأنهـــا مخلوقـــــة للبـــــاري * قلت كـــذا المعـنى فلا تمـــاري
لأنهـــا مظــروفــة للأحـرف * وكل مظروف حدوث فاعـــرف
وذاك غيـــر علمـــه تعــــالى * وإن يكنــه يعلمــــه كمـــــــــالا
فالعلــم والمعلـوم ليــس واحدا * كالضرب والمضروب قد تباعدا
وأنــه فــي اللوح قطعا رسما * كذاك أيضا في صدور العلمـــا
وذاك مخلـوقــان هل تقـــول * يحــوي القديـم حــادث منـقــول

"Na haki ni yale waliyoyasema Maulamaa, ya kuwa Mola wetu anayo maneno, na wahyi wake, na kuwa huo ni uteremsho wake (Allah) aliyetakasika, na dalili yake imesihi kwetu. Lakini nasema: Herufi zinazotambulika katika vitabu vinazotamkwa na ndimi zetu, ya kuwa hizo ni viumbe vya Muumbaji, ninasema pia Maana (ni kiumbe) usiwe na shaka; kwa sababu ni vichukuzwi vya herufi, na kila kuchukuzwi kimetokeza utambue. Na hiyo sio elimu yake aliyetukuka, hata kama ni mwenye kuijua kiukamilifu, kwani kujua na kijulikanwacho si kitu kimoja, kama kupiga na kipigwacho ni viwili tafauti, na kwa hakika katika Lauhi -bila shaka- imeandikwa, vile vile katika vifua vya Maulamaa, na hivo viwili ni viumbe, jee! utasema kuwa cha tangu (kisichokiumbe) kimechukuliwa na kilichotokeza (kiumbe) chenye kuchukuliwa?."

Haya ndiyo maneno ya Imamu Assaalimi Allah amridhie, nayo hayana doa lolote, wala hayapingani na yaliyofafanuliwa katika mada husika, kwa sababu Imam Assaalimi katika beti zake hizi anatuambia kuwa Maneno ya Allah ni lafdhi na maana, na sio maana peke yake wala lafdhi peke yake, na maana sio kilichomaanishwa ambacho ndio kusudio, na dalili ni kuwa maana ni madhruufun yaani imechukuliwa na herufi zinazofanya neno, na kisichokua kiumbe hakichuliwi na kiumbe, kwa hiyo kilichomaanishwa kupitia hiyo maana aliyoizungumza Imam Saalimi Allah amridhie ndicho tulichokusudia kukieleza katika mada husika; ili kuwepesisha ufahamu kwa watu wa kawaida bila kuwapa uzito ndani yake, ama kiuhakika maana imechukuliwa na neno, nayo ndiyo inayobainisha kusudio; kwa hiyo neno na maana vyote ni viumbe ama kusudio ima litakua ni kiumbe au si kiumbe.

Wabillahi Taufiqi.

Wallahu Aalamu wa Ahkamu. 

SUALI:

Asalamu Alaykum.

Jee! Kuna ufafanuzi wowote kuhusu hizi Imani za Asmaa wa Sifaati, Tauhidi Rububiyah na Uluuhiyah, tunataka kujua Imani hizi zina nafasi gani kwetu sisi Ibadhi?

Jazaakumu Allahu khairan.

JAWABU:

Masuala haya siku zote huwa ni tija ya ufafanuzi wa Wanavyuoni katika maandiko yao ili kuwepesisha ufahamu wake kwa wanafunzi na waumini wa kawaida, wameieleza Tauhidi kwa kuzingatia mambo mawili:-

La kwanza ni kuhitajia kila kiumbe kwa Muumba wake ambaye ni Allah mtukufu bila ya yeye kuhitajia chochote katika viumbe vyake, basi Allah mtukufu ndiye aliyepatisha kila kisichokua yeye, yaani kila kiumbe, na yeye Allah mtukufu ndiye mwenye kusimamia mamlaka yake, uumbaji ni wake na amri ya kuvitawala na kuvisimamia ni yake peke yake, na kwa kuzingatia upande huu anakua ndiye Rabbu na hapa inapatikana Tauhidi rububiyah.

Jambo la pili ni kuzingatia kustahiki kwake ibada za waja wake bila ya kushirikishwa na chengine chochote, na hapa ndipo inapopatikana Tauhidi uluuhiyah, yaani Tauhidi ya Uungu, na uhakika wa Uungu ni kuabudiwa, kwa hiyo, kama alivokua Allah mtukufu ni mpweke katika kupatisha viumbe na kuvisimamia vile vile ni mpweke katika kustahiki ibada za waja wake, hana mshirika katika yote mawili.

Ama Tauhidi na Asmaa wa Sifaati, hili wameliweka Masalafi ambao maarufu wanajulikana kwa jina la Mawahabi, nalo wameliweka ili kupitisha itikadi zao pofu za kumuitakidi Allah kuwa na sifa za viungo na harakati, na kuwakufurisha kwa kuwatoa nje ya Uislamu wale wote waliopingana na wao katika kumsifu Allah kwa sifa hizo za viungo na harakati nao wamewatungia jina ambalo Allah hakuliteremshia hoja wala dalili wamewaita Muattilah, uitaji wa bidaa hakuwahipo Mtume S.A.W. kufundisha uitaji huo.

Sisi hatuna shaka katika uhaki wa majina ya Allah mtukufu na kusifika Allah mtukufu lakini yote hayo elimu yake inapatikana katika Tauhidi Rububiyah na Tauhidi Uluuhiyah, bila ya hii ya Asmaau wa Sifaatu.

Wallahu Aaalamu wa ahakamu.

Wabillahi Taufiq. 

Msitahiwa Sheikh wetu Mwanachuoni Ahmad Hamad Al-Khalili    Allah mtukufu akupeni taufiki yake. 

Mufti Mkuu wa Oman.

Asalamu alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh.

Maudhui: Kutaka Fatwa kuhusu watu kulinganiwa kwenda katika misala ya Iddi siku ya Jumapili na wakatae kuisali siku ya Jumamosi.

Msitahiwa Mufti munajua vizuri yaliyotokeza kuhusiana na suala la muandamo wa mwezi wa Hijja hapa kwetu katika kufanyia kazi kalenda ya Ummu Al-Quraa (Saudia) pamoja na kuwa vielelezo vya elimu ya falaki vinatilia mkazo kutowezekana kuonekana muandamo katika sehemu zote za Oman, lakini baadhi ya Makhatibu na watu wema ameanza kuita watu katika miji na vijiji ili watoke kwa kusali sala ya Iddi ya Udh-hiyah katika misala na misikiti.

Ni ipi rai yenu ewe Msitahiwa kuhusu ulinganio huu?

Jee! Munaona kuwa zuri zaidi kulazimika kila mtu na hali yake binafsi na watu wake?

JAWABU:

Amesema Allah mtukufu: Na wanakuuliza kuhusu miandamo. Sema hiyo ni nyakati kwa watu na Hija.." Na maana yake ni kuwa nyakati za ibada zote zimefungwa kwa kuonekana muandamo na kuthibiti muandamo. Na iwapo haitawezekana kuonekana (Muandamo) kwa mujibu wa elimu ya falaki -ambayo imekua ni uhakika wa yakini katika kuainisha kwake kuthibiti ushahidi na kutothibiti kwake- kisha wakashuhudia mashahidi kuwa wao wameuona muandamo, ushahidi wao utarejeshwa na hautategemewa hata kama watakua ni zaidi ya kumi. 

Na kwa hilo, hakika sisi hatukubaliani na hatua ya kuitanguliza Iddi kabla ya wakati wake wa kisheria, lakini hatuungi mkono zogo na fujo, basi hatukubaliani na hizo ilani za kuasi amri za serikali, pamoja na hayo, pia hatuoni njia ya kuwafuatilia wenye kuichunga dini yao kwa kusali sala Iddi wenyewe katika nyumba zao au katika sehemu zao binafsi kwa mujibu wa wakati wake wa kisheria, nao wakatekeleza ibada ya kuchinja katika siku ambayo wao wanaiona ndiyo hasa siku ya Udhhiyah ambayo ndani yake imekubalika kisheria, kwani hakika katika kuwafuatilia kuna uzuiaji baina yao na utekelezaji wa ibada hizi katika nyakati zake.

Na Allah ndiye anayejua zaidi.

TANBIHI

Fatwa hii ilikua katika mwezi wa Hijja mwaka 1435 Hijira iliokua katika mwaka 2014 Miladi. 

FATWA ASILI

SWALI:

Tunaambiwa kuwa kuna mwanachuoni wa Kiibadhi anaitwa Abu Bakar Al-Kindi amesema katika kitabu chake kiitwacho Jawharu Muqtasar uk. 121 kuwa kila asiyekua Ibadhi atabakia motoni milele jee! ni kweli?

JAWABU:

Kitabu Al-Jawharu Al-Muqtaswar ni uandishi wa Mwanachuoni Abu Bakar Ahmad bin Abdillahi bin Mussa Al-Kindi Allah amrehemu, nae ni miongoni mwa Wanavyuoni wetu wakongwe wa karne ya tano na ya sita Hijiria, na miongoni mwa vitabu vyake ni Musannafu.

Inafaa ifahamike kuwa Sheikh Abu Bakar Al-Kindi Allah amrehemu katika kitabu chake Jawharu Muqtasar alikua akifafanua msimamo anaouona yeye kuwa ni sahihi katika suala la jee! kila aliyekufa katika itikadi ya kiibadhi anakatiwa ushauri wa kuwa ni katika waja wa peponi au hakatiwi? Na kila aliyekufa akiwa ni mwenye kutafautiana na Itikadi ya kiibadhi katika umati wa Muhammad S.A.W. ya kuwa anakatiwa ushauri kuwa ni mja wa motoni au hakatiwi?

Na hilo ni moja ya masuali yaliyokua yameingiwa na tafauti katika safu za Ibadhi baina ya Wanavyuoni wa Nizwa na Wanavyuoni wa Rustaqi, kwa hiyo Sheikh Al-Kindi aliandika kitabu chake hicho ambacho ndani yake alichambua masuala mawili tu moja ni hilo na jengine ni suala la Jauhar.

Na Sheikh Al-Kindi ni katika Wanavyuoni wa Nizwa, kwa hiyo neno lake katika suala hili ni msimamo wa upande wa Wanavyuoni wa Nizwa katika Maibadhi wa Oman.

Ama Wanavyuoni wa Rustaq wao wanaona kama msimamo wao alivyoueleza Sheikh Al-Kindi katika kitabu chake hicho ukurasa 117 ya kuwa: "Ama mpinzani wetu yametufikia kuwa yeye amelitia makosani neno letu hili na ameona kuwa huo ni ushahidi wa ghaibu, basi hakuna nafasi ya kukata ushauri ndani yake, lakini inafaa kusema hayo kwa kumaanisha matarajio tu ya kuwa yule aliyekufa katika Itikadi ya Kiibadhi basi inatarajiwa kwake pepo, na yule aliyekufa akiwa mpinzani wa Itikadi ya kiibadhi huyo inakhofiwa kuwa ni mja wa motoni."

Kwa hiyo aliyoyasema Sheikh Abu Bakar Al-Kindi Allah amrehemu ni rai ya Wanavyuoni wa Nizwa wala hakuna tatizo lolote ndani yake.

Amesema katika ukurasa 121: Ama daraja ya tatu katika daraja za wahusika wa ukafiri (ukafiri kwa mujibu wa itikadi ya ibadhi ni kila dhambi kubwa, nao uko daraja mbili, ukafiri wa kishirikina kwa madhambi ya kishirikina tu, na ukafiri wa neema kwa madhambi yasiyokua ya kishirikina tu), ni daraja ya wale waliotoka nje ya haki kwa kuachana kwao na yale yaliyopatia haki kwa sababu ya kujishika kwao na tafsiri zao mbaya za Sunna na Kitabu pamoja na kukubali kwao Dini na kusadikisha kwao Unabii wa Nabii wetu Muhammad aliye mwisho wa Manabii S.A.W.

Na hao ndio mapote ya watu wa Kibla ambao kwao inapita hukumu ya mila ya Kiislamu, nao ndio mapote sabiini na mbili, isipokua wale ambao miongoni mwao wamekaribia kuunganyika na wahusika wa daraja ya pili.

Na kwa hakika amesema Nabii S.A.W.: ((Utagawika umati wangu na kuwa makundi sabiini na tatu, yote ni motoni isipokua kundi moja tu)).

Wamesema As-haabu wetu (Maibadhi): "Sisi ndilo hilo kundi moja (la peponi) na haki kwetu haijapotea na haijafichika."

Na wahusika wa daraja hii (ya tatu) wana itikadi zao zinajulikana na madhehebu zao zenye kusifiwa, kwa kutaja yote hayo kitabu kitarefuka.

Na sisi tunashuhudia kuwa yule ambae atakufa katika hao naye akiwa ni mkaidi katika kupingana kwake na wanayoitakidi Ibadhi, ya kuwa huyo amefikwa na unyongefu na udhalilifu na kubakia ndani ya Moto." Mwisho wa kunakili.

Neno la Sheikh Abu Bakar Al-Kindi Allah amrehemu liko wazi, nalo ni sahihi kabisa, kuwa yoyote yule ambae itikadi sahihi ya ibadhi imeshamfikia, na hoja za usahihi wake zimeshasimama juu yake, kisha akakaidika mbele ya haki, akaifanyia kiburi, na akawa ni mwenye kupingana nayo hadi kufa kwake, bila shaka huyo atakua ni mja wa motoni milele, kwa sababu kuna kipi chengine badala ya haki isipokua upotevu tu.

Na sisi hatuna shaka katika usahihi wa Ibadhi katika ambayo Waislamu wametafautiana ndani yake katika Itikadi na Fiqhi pia, lakini upande wa Itikadi tu ndio unaoshika hukumu hii tuliyoieleza.

Wabillahi Taufiiqi

Wallahu aalamu wa ahkamu.

Asalamu Alaykum wa rahmatullahi wa barakatuh.

Ndugu Yunus Esmail kutoka Tanzania anauliza

SAWALI:

Masuni na Maibadhi wote wanakubali kuwa Mtume s.a.w hakuwacha mtu wa kushika pahala pake baada ya yeye kuondoka.

Mimi binafsi ni msuni ila nikiwasikiliza mashia naona kama wana hoja za nguvu sana.

Kwanza, wakati Mtume s.a.w alipokuwa hai hata akiwatuma watu pahala hakuna hata siku moja aliwatuma bila kuwa na kiongozi, hata kwenye vita na pahali pengine.

Sasa inakuwaje anataka kufariki asiacha mtu pahala pake?

Pili, kama aliwaachia wachaguane mbona Abubakar r.a hakuwacha kama alivyoacha mtume s.a.w. na pia mbona Umar kumchagua Othman ilikuwa ni tofauti?.

JAWABU:

Kwanza: Ibadhi, Sunni na Shia katika suala la uongozi tumetafautiana, Ibadhi hatuzingatii ukabila kama ilivo katika Sunni ambao wanaona utawala ni haki ya Maquraishi tu, wala hatuzingatii Uali kama wanavoona Mashia kuwa utawala ni haki ya Ali na kizazi chake tu.

Kwetu sisi katika suala la uongozi kinachozingatiwa ni sifa za elimu, uchamungu, uwezo wa kuongoza, kukubalika katika Shuura ya Ahalu Al-halli wal-Aqdi na Baia ya Kisheria, ama suala la ukabila halimo katika masharti, nalo linaingia wakati mwengine katika yenye kutilia nguvu tu (murajjihaatu) ikikhofiwa fitna, si zaidi ya hapo.

Pili: Kinachozingatiwa katika Uongozi wa Waumini ni kuridhiana na kuchukua Baia (Ahadi ya Uongozi) na haya yote yalipatikana kwa Abu Bakar na Omar ba Othman na Ali na Abdullahi Allah awaridhie.

Abu Bakar alipata sharafu ya Ukhalifa kwa mashauriano na makubaliano katika Saqiifah, na Omar pia alipata kwa Ushauri na Makubaliano, na Othman pia kwa Mashauri na Makubaliano, na Ali na Abdullahi bin Wahbi Arraasibi pia wote walishika hatamu za Uongozi kwa njia hiyo hiyo.

Tatu: Suala la Uongozi wa juu ni tafauti na suala la kuteua wasimamizi katika mamlaka, ikiwa ni wa vikosi vya jeshi, au maliwali, au mfano wa hao; kwani hilo ni jukumu ya Kiongozi katika mamlaka yake.

Nne: Allah mtukufu kwenye kitabu chake hajamteua yoyote kwa Uongozi baada ya Mtume Muhammad S.A.W. bali ametuwekea msingi wa kuweza kupata viongozi wetu katika zama zozote nao ni msingi wa Shuuraa, na hii si Dini ya Ukabila wala Ujamaa, na ndio maana akatuamrisha ((Enyi Mulioamini mtiini Allah na mtiini Mtume na viongozi katika nyinyi)) wala hakusema na viongozi katika Quraishi au mfano wa hayo ya ukabila au uali.

Na kupitia mafundisho haya Maibadhi waliweza kuhakikisha tawala adilifu na uongozi bora katika miji waliyoihukumu kwa karne nyinyi.

Wabillahi taufiiq.

Allah mtukufu ametueleza katika Kitabu chake kuwa Nabii Yusuf alayhi salaam kuwa alimkusudia hasa mwanamke aliyemtaka kwa uchafu wa zinaa, tunapenda kujua kuhusu kududio lake kwani tunaambiwa kuwa tafsiri ya Jalaleni inasema kuwa alikusudia kumuendea yule mke wa mkuu wa Misri.

Asante.

JAWABU:

Bila shaka Mtume Yusuf alayhi salam ni mteuliwa wa Allah mtukufu cheo chake katika uchamungu ni cha juu sana, wala hakuna katika Quraani maelezo ya kuwa alikusudia kufanya uchafu wa zinaa wala baya lolote, na ikiwa sisi tunaliona suala la kuingia katika uzinifu ni gumu sana kwa Mchamungu wa kawaida basi vipi liwezekane kwa mteuliwa wa Allah mtukufu katika Manabii wake na Mitume alayhimu salaatu wa salaamu?

Ikiwa katika Tafsiri ya Jalaleni yako hayo au kwa mfasiri mwengine yoyote sisi hiyo si kauli yetu wala haitakua kauli yetu.

Samaahatu Sheikh Ahmad Al-Khalili Allah amuhifadhi na atufae kwa elimu yake amesema kuwa hizo ni riwaya za Ahalu Al-Kitabi ndizo zilizoathiri kwa baadhi ya wafasiri katika suala hili, ama uhakika ni kuwa mwenye kusema neno hilo anakadhibishwa na Allah mtukufu, pia anakadhibishwa na Mtume Yusuf alayhi salaam mwenyewe, vile vile anakadhibishwa na mwanamke husika Mke wa mkuu wa Misri, pia amekadhibishwa na wanawake waliojikata mikono yao, na sio hapo tu bali anakadhibishwa na Iblisi mlaaniwa pia.

Ama kukadhibishwa na Allah ni kaatika neno lake:

كَذَٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ ۚ إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِينَ 

(( Namna hiyo ili tumuweka mbali na ubaya na uchafu hakika yeye ni miongoni mwa waja wetu waliotakaswa)) [Yusuf 24].

Ama kukudhibishwa madai hayo na Mtume Yusuf alayhi salaam mwenyewe ni katika neno lake:

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِي عَن نَّفْسِي

((Hakika yeye ndiye aliyenitaka bila mimi kumtaka)) [Yusuf 26.]

Na neno lake:

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِمَّا يَدْعُونَنِي إِلَيْهِ

((Alisema (Yusuf): Ewe Mola wangu. Gereza ni bora kwangu kuliko hayo wanayoniita (Wanawake hao) kuyaendea)) [Yusuf 33].

Ama kukadhibishwa madai hayo na Mwanamke husika ni katika neno lake:

وَلَقَدْ رَاوَدتُّهُ عَن نَّفْسِهِ فَاسْتَعْصَمَ

((Kwa hakika nilimtaka bila ya nafsi yake kutaka naye alijihifadhi sana)) [Yusuf 32].

قَالَتِ امْرَأَتُ الْعَزِيزِ الْآنَ حَصْحَصَ الْحَقُّ أَنَا رَاوَدتُّهُ عَن نَّفْسِهِ وَإِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ

((Alisema mke wa mkuu: Hivi sasa imebainika haki, mimi ndiye niliyemtaka bila ya nafsi yake (kutaka) na hakika yeye hasa ni katika wakweli)) [Yusuf 51]

Ama kukadhibishwa na wanawake waliojikata mikono yao ni katika neno lao:

قُلْنَ حَاشَ لِلَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِن سُوءٍۚ 

((Walisema (Wanawake waliojikata mikono): Hasha lillahi (neno la kutakasa) hatujui kwake ubaya wowote.)) [Yusuf 51]

Ama kukadhibishwa na Iblisi Mlaaniwa ni katika neno lake:

قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ * إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ 

((Alisema (Iblisi): Basi naapa kwa utukufu wako, hakika hasa nitawapoteza wote, isipokua waja wako katika wao waliotakaswa)) [Saad 82-83]

Likibainika hili basi itakua wazi kuwa alilokusudia Mtume Yusuf alayhi salaam haliwezi kuwa katika azimio la kuitika wito wa kishetani aliouitika mke wa mkuu wa misri wa kuingia katika uchafu wa zina, bali uhakika kusudio la Mtume Yussuf alayhi salaam alilomkusudia kwalo kumfanyia mwanamke huyo lilikua ni kumpiga, lakini Allah mtukufu alimuonesha ishara za matokeo ya hilo pindi akilifanya, na ndio maana Allah mtukufu akaeleza: ((namna hivo ili tumueke mbali na ubaya na uchafu....)) ubaya wa tuhuma ya kuwanya au kumpiga mwanamke huyo ambae ni Mke wa Mkuu wa nchi ya Misri katika zama hizo, kwa hiyo aliloliazimia Mwanamke yule silo alilolizimia Nabii wa Allah alayhi salaam.

Kisha kuna lililo wazi zaidi kuliko aliyotueleza Allah mtukufu katika kitabu chake:

رَاوَدَتْهُ الَّتِي هُوَ فِي بَيْتِهَا عَن نَّفْسِهِ وَغَلَّقَتِ الْأَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۚ قَالَ مَعَاذَ اللَّهِ ۖ إِنَّهُ رَبِّي أَحْسَنَ مَثْوَايَ ۖ إِنَّهُ لَا يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ

((Alimtaka yule (Mwanamke) ambaye yeye (Yusuf) yumo katika nyumba yake (Mwanamke) bila ya nafsi yake (Yusuf), na alifunga (Mwanamke) milango na akasema (Mwanamke): Haya (mimi) ni wako.  Akasema (Yusuf): Najikinga kwa Allah, hakika yeye ni Mola wangu amenifanyia vizuri mafikio yangu. Na yalivo hasa hawafanikiwi Madhalimu)) [Yusuf 23].

Basi vipi baada ya yote haya isemwe kuwa Nabii Yusuf alayhi salaam alitaka kufanya tendo la uzinifu na mwanamke huyo, kwa hakika hilo ni uzushi mkuu tunajiepusha nao sisi Ahlul-haqi wal-istiqaamah (Ibadhi).

Hii ndiyo kauli yetu.

Wabillahi taufiqi

Wallahu aalamu.

SWALI

Mwenye kusafiri kutoka nchi yake kwenda nchi nyengine ambayo imetangulia kuingia alfajiri, vipi itakuwa kufutari kwake ?

JAWABU

Mwenye kusafiri kwenda nchi nyengine hali amefunga, na baina ya nchi mbili kuna tofauti ya kuzama juwa na kuchomoza basi hatotakikana kufunguwa ila baada ya kuzama juwa katika nchi alio kwenda, ni sawa imetangulia unchomozaji wa juwa na kuzama au inachelewa.

والله أعلم.

{ Lengo la funga ni kupata ucha mungu, wala sio kujitibu.}

Imetaarishwa Na Kufikishwa Kwako na;
Thuweiniy Seif Al-Ismailiy.


SWALI

Mtu amefunga ramadhani katika nchi ya Imarati, na alikula siku tatu kutokana na maradhi ambayo yalimsibu, na alirudi Oman kabla ya mwezi kumaliza na akakuta funga imechelewa Oman kwa siku moja, akafunga hiyo siku, jee anaweza kuizingatia hiyo siku ya mwisho kuwa ni katika moja ya  zile tatu ambazo alikula kwa sababu ya kuumwa?

JAWABU
Inamuwajibikia juu yake kufunga siku tatu bila ya kuizingatia ile moja alio funga akiwa Oman; kwani hiyo ilikuwa ni mwisho wa ramadhani.

والله أعلم.
{ Lengo la funga ni kupata ucha mungu, wala sio kujitibu.}

Imetaarishwa Na Kufikishwa Kwako na;
Thuweiniy Seif Al-Ismailiy.

Subscribe to this RSS feed