Ibadhi.com

1.DUA ZILIZOTHIBITI KUTOKA KWA MTUME S.A.W.

I.Talbiya.

Kutoka kwa Abu Sa`id L-Khudriy R.A.A. amesema, “Talbiya ya Mtume (S.A.W.) ni kusema,[1]

لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ  لاَ شَرِيْكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لاَ شَرِيكَ لَكَ.

Labbayka Allahumma labbayka, labbayka la shariika laka labbayka, Inna l`hamda wann`iimata laka wal`mulk, la shariika laka.

Maana yake, “Nimekuitikia Mola wangu nimekuitikia, nimekuitikia huna mshirika nimekuitikia, shukrani na sifa zote njema, na neema ni Zako na Ufalme ni Wako huna mshirika”.

Aongezee matamshi yafuatayo kuidhihirisha nia yake mfano ikiwa anachanganyisha Umra na Hajj aseme. Nimemsikia Anas akisema, "Nimemsikia Mtume S.A.W. akisema, [2]:"

لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحَجًّا.

Labbayka umratan wa hajjan.

Maana yake, "Nimekuitikia Mola wangu kwa ajili ya Umra na Hija".

 

Na akasema Humaid kasema Anas nimemsikia Mtume S.A.W. akisema[3]:

لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ.

Labbayka biumratin wa hajjah.

Maana yake, "Nimekuitikia Mola wangu kwa ajili ya Umra na Hija".

Pia kasema Anas bin Malik, "Nilitoka na Mtume S.A.W. mpaka Makka nikamsikia anasema, "[4]:

لَبَّيْكَ عُمْرَةً وَحجَّةً.

Labbayka umratan wa hajjah.

 

Maana yake, "Nimekuitikia Mola wangu kwa ajili ya Umra na Hija".

 

Ikiwa anafanya hajji peke yake basi aseme, "

لَبَّيْكَ حجًّا.    

Labbayka Hajjan.

Maana yake, "Nimekuitikia Mola wangu kwa ajili ya Hija".

Na ikiwa anafanya umra peke yake aseme:

 لَبَّيْكَ عُمْرَةً.

Labbayka umratan.

Maana yake, "Nimekuitikia Mola wangu kwa Umra”.

II. Kinachosemwa kila anapofika kwenye jiwe jeusi

Kutoka kwa Ibn Abbas R.A.A. kasema,[5] "Mtume S.A.W. alitufu al Ka`aba akiwa amepanda ngamia, kila mara anapofika kwenye kona (ya jiwe jeusi) aliiashiria kwa kitu alicho kuwa nacho mkononi na akikabir[6].(ALLAHU AKBAR).

III. Dua baina ya pembe ya Yamani na pembe ya Jiwe Jeusi.

Kasema Abdillah bin Assaib R.A.A., "Nimemsikia Mtume S.A.W akisema baina ya nguzo mbili, [7]"

﴿رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.

Rabbana aatinaa fi d`duniya hasanah wa fil`aakiharati hasanah waqina 'adhaaba n`naar.

Maana yake, "Mola wetu Mlezi, tupe duniani mema, na Akhera mema, na utulinde na adhabu ya Moto!."[8]

 

IV. Dua anapofanya Sai.

I.                    Kasema Jabir bin Abdallah R.A.A, [9]"

ثُمَّ خَرَجَ مِنْ الْبَابِ إِلَى الصَّفَا فَلَمَّا دَنَا مِنْ الصَّفَا قَرَأَ ﴿إِنَّ الصَّفَا والْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ أَبْدَأُ بِمَا بَدَأَ اللَّهُ بِهِ فَبَدَأَ بِالصَّفَا فَرَقِيَ عَلَيْهِ حَتَّى رَأَى الْبَيْتَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَوَحَّدَ اللَّهَ وَكَبَّرَهُ وَقَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ وَنَصَرَ عَبْدَهُ وَهَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ. }ثُمَّ دَعَا بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِثْلَ هَذَا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ{.

Maana yake, "Halafu akatoka katika mlango kuelekea Safa alipopanda katika Safa akasoma, "{Hakika vilima vya Safa na Marwa ni katika alama za Mwenyezi Mungu}[10]. Ninaanza pale alipoanza Mwenyezi Mungu, na akaanzia katika Jabal la Safa, akalipanda mpaka alipoiona Kaaba, akaelekea kibla akampwekesha Mola Mtukufu na akamtukuza kisha akasema, "[ Laa ilaha illa Llah, wahdahu la shariika lah, lahu l`mulk wa lahu l`hamdu wa huwa ala kulli shain Qadiir. Laa ilaha illa Llahu wahdah, anjaza wa`adah, wa nasara abdah, wa hazama l`ahzaba wahdah.] Hakuna mungu anayepaswa kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah, Mmoja peke Yake hana mshirika, Yeye ndiye Mwenye Ufalme, na Yeye ndiye anastahiki kuhimidiwa, Naye ana uwezo wa kila kitu. Hakuna mungu anayepaswa kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah, Mmoja peke Yake, Ametimiza ahadi Yake, na Akamnusuru mja Wake, na akawashinda makundi (ya makafiri) peke Yake”. Halafu akaomba dua baina yake, akasema kama hivyo mara tatu".

 

II.             Kutoka kwa Jaabir bin Abdullah R.A.A. kasema, [11]"Nilimwona Mtume wa Mola (S.A.W.) akiliendea haraka jiwe jeusi hadi kufikia ukomo katika mizunguko mitatu. Na anaposimama kwenye Safaa[12] hupiga takbira tatu na husema, “

لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِي وَيُمِيتُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْء قَدِيرٌ.

Laa ilaha illa Llahu wahdahu la shariika lahu, lahu l`mulk wa lahu l`hamdu, yuhii wa yumiit, wa huwa ala kulli shain Qadiir.

Maana yake, “Hapana anaepaswa kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah mmoja peke Yake hana Mshirika. Ufalme ni Wake, na Yeye ndie anaepaswa Kushukuriwa, Anaehuisha (kutoa uhai) na Anaefisha. Naye (ni) Muweza wa kila kitu”. Na hufanya kama hivyo kwa Marwah[13] mara tatu tatu. Na anapoteremka kutoka Safaa anatembea hadi kwenye tumbo la bonde (halafu) anatembea kwa mwendo wa haraka[14] mpaka atoke nje yake, na atachinja baadhi ya wanyama kwa mikono yake, na baadhi watachinjwa na wengineo". 

V. Kinachosemwa wakati wa kwenda Arafa.

Anaehiji anapotoka Mina kuelekea Arafa ajitahidi, na ajilazimishe kumdhukuru sana Mola Mtukufu, kwa kuitamka Talbia, na kwa kumtukuza Mola Mtukufu kwa kuitamka Takbira. Kasema Jabir bin Zaid R.A.A.,[15]"

اصْطَحَبَ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ وَأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَاتٍ فَقَالَ لَهُ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ: كَيْفَ تَصْنَعُونَ فِي مِثْلِ هَذَا الْيَوْمِ وَأَنْتُمْ مَعَ رَسُول اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: يُهِلُّ مِنَّا الْمُهِلُّ, فَلاَ يُنْكَرُ عَلَيْهِ وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ فَلاَ يُنْكَرُ عَلَيْهِ.

Maana yake, “Mohammad bin Abi Bakar R.A.A. alifuatana na Anas bin Malik R.A.A. kutoka Mina mpaka Arafa. Mohammad bin Abu Bakar akamwambia Anas, “Mnafanya nini siku kama hii mnapokuwa pamoja na Mtume S.A.W.?, akajibu akasema, “Anahallil[16] miongoni mwetu mwenye kuhallil, na wala hakatazwi, na anaesoma takbira[17] na wala hakatazwi"

VI. Dua ya Arafa siku ya Arafa.

Kutoka kwa Amr bin Shuabi kutoka kwa baba yake kutoka kwa babu yake, "Kasema Mtume S.A.W dua iliyo bora ni ile inayoombwa wakati wa kusimama Arafa, na neno lililo bora nilile ambalo mimi nalisema na Mitume waliokuwa kabla yangu walilisema, neno lenyewe ni,[18]"

لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ.

Laa ilaha illa Llahu wahdahu la shariika lahu, lahu l`mulk wa lahu l`hamdu wa huwa ala kulli shain Qadiir.

Maana yake, “Hapana anaepaswa kuabudiwa kwa haki isipokuwa Allah peke Yake, hana Mshirika. Ufalme ni Wake, na Yeye ndie anaepaswa Kushukuriwa, Naye Muweza wa kila kitu”.

VII.  Dua katika Mash`aril Haraam (Muzdalifa).

Kasema Mwenyezi Mungu Mtukufu katika Surat Al-Baqara aya ya 198, “

﴿فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ فَاذْكُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ وَاذْكُرُوهُ كَمَا هَدَاكُمْ وَإِنْ كُنتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنْ الضَّالِّينَ.

Maana yake, “Na mnaporudi kutoka Arafa mtajeni Mwenyezi Mungu sana penye Mash`aril-Haraam (Muzdalifa) na mkumbukeni kama alivyokuongozeni. Na hakika kabla ya hapa (zamani) mlikua miongoni wa waliopotea”.

Kasema Jaafar bin Muhammad kutoka kwa baba yake kuwa,[19] "

ثُمَّ رَكِبَ الْقَصْوَاءَ حَتَّى أَتَى الْمَشْعَرَ الْحَرَامَ فَاسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ فَدَعَاهُ وَكَبَّرَهُ وَهَلَّلَهُ وَوَحَّدَهُ فَلَمْ يَزَلْ وَاقِفًا حَتَّى أَسْفَرَ جِدًّا.

Maana yake, "(Mtume S.A.W.) Halafu akampanda Qaswa[20] mpaka alipofika Mashair al`Haram[21] akaelekea kibla akamuomba Mwenyezi Mungu[22], na akamtukuza[23], na akampwekesha[24] , na akabakia kasimama mpaka asubuhi ya wazi ikadhihirika" Na inatosheleza kuomba dua yoyote ile au kutamka Laa ilaaha illa Llah, au Kuhimidi, au kutamka Talbia. Akifanya lolote katika hayo basi lile lililo wajibu kwake limemuondokea.[25]

VIII. Dua anapotaka kutoka kwenda Mina.

Kasema,[26] "Abdillahi bin Yazid kuwa, "Abdullah bin Masud R.A.A. alikuwa akilabi wakati alipokuwa akitoka Muzdalifa, ikasemwa, "Ni bedui huyu? [27]"Akasema Abdullah, "Jee watu wamesahau (mwenendo wa Mtume S.A.W). au wamepotea? Nimemsikia yule iliyoteremshiwa kwake Surat al Baqara akisema katika sehemu hii LABAYKA ALLAHUMMA LABAYKA."

 

*Kutoka kwa Ibn Abbas R.A.A. kasema,[28] "Mtume S.A.W. alimuamrisha Al`Fadhil awe nyuma yake wakati wanakwenda, akasema Al`Fadhil Mtume S.A.W. hakuacha kuitamka Talbiya mpaka alipopiga mnara wa jiwe kubwa (Jamarat al Aqaba).

IX. Dua baada ya kupiga jiwe la kwanza na la pili. 

Imethibiti kuwa Mtume S.A.W. baada ya kupiga mnara wa kwanza alielekea kibla na akaomba dua.  Kasema Ibn Umar R.A.A.,[29] "

كَانَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ ثُمَّ يُكَبِّرُ عَلَى إِثْرِ كُلِّ حَصَاةٍ ثُمَّ يَتَقَدَّمُ فَيُسْهِلُ فَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ قِيَامًا طَوِيلًا فَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ ثُمَّ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الْوُسْطَى كَذَلِكَ فَيَأْخُذُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيُسْهِلُ وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ قِيَامًا طَوِيلًا فَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ ثُمَّ يَرْمِي الْجَمْرَةَ ذَاتَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي وَلَا يَقِفُ عِنْدَهَا وَيَقُولُ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَفْعَلُ.

Maana yake, "Alikuwa akipiga jamarat ud-Dunyaa kwa vijiwe saba, na alikuwa akikabir kwa kila jiwe, halafu atajongea mpaka kwenye tambarare, atasimama akielekea kibla kisimamo kirefu akiomba dua huku akiwa ameinua mikono yake, halafu atapiga mnara wa katikati, pia hali kadhalika atakwenda upande wa kushoto kwenye tambarare atasimama akielekea kibla kisimamo kirefu akiomba dua huku akiwa ameinua mikono yake, halafu atakwenda kupiga Jamrat Aqaba katikati ya bonde, na wala alikuwa hasimami, na akasema hivi ndivyo nilivyomuona Mtume S.A.W. akifanya".

X. Dua wakati wa kuchinja Udhihiya au Hadyi.

Anapochinja aseme, [30]

بِسْمِ اللَّهِ, وَاللَّهُ أَكْبَرُ. اللَّهُمَّ تَقَبَّلْ مِني.

Bsimillahi, wa Llahu Akbaru, Allahumma taqabbal minni.  

Maana yake, "Kwa jina la Mwenyezi Mungu, na Mwenyezi Mungu Mkubwa.[31] Ewe Mola wangu nikubalie"[32]

 

 



[1] Al Rabi`u 1/124 (399), Abu Dawud 5/258 (1628), Ibn Maajah 8/475 (2909).

[2] Muslim 6/318 (2195) katika riwaya hii imeongezwa umra pia kwa vile Mtume S.A.W. ndio Hija aliokuwa akiifanya.

[3] Muslim 6/318 (2195) katika riwaya hii imeongezwa umra pia kwa vile Mtume S.A.W. ndio Hija aliokuwa akiifanya.

[4] Ibn Majaah 9/43 (2959) kutoka kwa Anas bin Malik R.A.A.

[5] Bukhariy 6/42 (1509).

[6] Yaani kusema "Allahu Akbar".

[7] Abu Dawud 5/241 (1616).

[8] Surat al-Baqara aya ya 201.

[9] Muslim 6/245 (2137).

[10] Surat al Baqara aya ya 158.

[11] Al Rabi`u 1/130 (413).

[12] Moja ya jabali lilipo Makka ambapo mahujjaj wanapofanya ibada ya Hijja wanatembea baina yake.

[13] Moja ya jabali lilipo Makka ambapo mahujjaj wanapofanya ibada ya Hijja wanatembea baina yake.

[14] Anachapuka kwa kwenda haraka, au anagangira.

[15] Al Rabi`u 1/126 (402).

[16] Ni kusema Laa ilaaha illa-LLAH.

[17] Hii ni kutamka Allahu Akbar.

[18] Ttirmidhiy 12/8 3509).

[19] Muslim 6/245 (2137)

[20] Jina la ngamia wa Mtume S.A.W.

[21] Wamekhitilafiana wanavyuoni lililokusudiwa hasa kwa Mashair al`Haram kama ni sehemu ya Jabal Qurah, sehemu inayosemekana aliyosimama Mtume S.A.W. alipokuwa Muzdaliffa, ambapo sasa umejengwa msikiti.   Muzdalifa yote ni sehemu  ya kusimamia na hili wanavyuoni wote wamekubaliana.

[22] Dua kwa jinsi vile alivyoweza.

[23] Kwa kusema Allah Akbar.

[24] Kwa kusema, "La ilaha illa Llah”.

[25] Kitabu "Huku ndio Kuhiji" ukarasa wa 52.

[26] Muslim 6/348 (2250)

[27] Yaani hafahamu vitendo vya Hijja.

[28] Bukhariy 6/146 (1573).

[29] Bukhariy 6/246 (1634).

[30]Tuh`fat l Abrar; mlango wa kinachosemwa wakati wa kuchinja.

[31] Kama jinsi ilivyo ripotiwa na Jabir bin Abdillah R.A.A. Abu Dawud 7/458 (2413).

[32] Mtume S.A.W. alisema "Mkubalie Muhammad na umma wa Muhammad. Muslim 10/149 (3637). 

Said Al Habsy

Website: https://www.ibadhi.com Email Anwani ya barua pepe hii inalindwa kutokana na spambots. JavaScript lazima iwe itawezeshwa kwa kuweza kuona.
Add comment