Ibadhi.com

8. HOJA ILIYOKUJA KUHUSU AL-QADARIYYA.

 

 

796. Jaabir kasema, "Aliulizwa Ibn Abbas (R.A.A.) juu ya mtu anayesema kwamba, "Anaweza kufanya kama anavyotaka Mola, na kujizuia aliyokataza Allah bila Mola kumuumbia kitendo chake". Kasema Suraaqa bin Ju`ush-`um alimwuliza Mtume (S.A.W.) akasema, "Iko faida gani kufanya chochote ewe Mjumbe wa Allah, au kuendeleza uliloanza, au kwa jambo lililomalizika?”. Akasema, "Bali juu ya jambo lililokwisha kutimu”. Kisha akasema, ":

«بَلْ فِي شَيْءٍ قَدْ فُرِغَ مِنْهُ»

 Maana yake, “Bali ni juu ya jambo lililokwisha pita”. Kisha akasema, "Basi kuna faida gani kufanya kitendo hicho ewe Mjumbe wa Allah?”,  Akajibu Mtume (S.A.W.), "

«اِعْمَلُوا فَكُلٌّ مُيَسَّرٌ لِمَا خُلِقَ لَهُ».

Maana yake, “Fanyeni kama mlivyoamrishwa kwani kila mtu amerahisishiwa kwa kila alichoumbiwa”.

 

797. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «مَا كَانَ كُفْرٌ إِلاَّ مِفْتَاحُهُ تَكْذِيبًا بِالْقَدَرِ».

 Maana yake, “Haiwi kufuru isipokuwa ufunguo wake ni kukadhibisha kwa kudra”.

 

798. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «الْقَدَرِيَّةُ مَجُوسُ هَذِهِ الأُمَّةِ، إِنْ مَرِضُوا فَلاَ تَعُودُوهُمْ، وَإِنْ مَاتُوا فَلاَ تُصَلُّوا عَلَيْهِمْ».

 Maana yake, “Al-Qadriyya[1] ni majusi wa umma huu, wakiugua msiwazuru na wakifa msiwasalie”.

 

799. Na Ibn Abbas kasema kwamba, “Siku moja Mtume (S.A.W.) alitoka nje huku kashika upande wa karatasi mkononi mwake akasema, "

 «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، كِتَابٌ مِنَ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ بِأَسْمَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأسْمَاءِ أَهْلِ النَّارِ وَأَسْمَاءِ آبَائِهِمْ، وَأنْسَابِهِمْ وَمَنَازِلِهِمْ».

 Maana yake, “Kwa jina la Allah Mwingi wa rehema Mwenye kurehemu. Hii ni barua inayotoka kwa Mola Mwingi wa rehema Mwenye kurehemu, yametajwa ndani yake majina ya watu wa Peponi, na watu wa Motoni, majina ya baba zao na nasaba zao na makao yao”.

 

 800. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «أَوَّلُ مَا خَلَقَ اللَّهُ الْقَلَمَ، فَقَالَ لَهُ: اُكْتُبْ، فَقَالَ: يَا رَبِّ، وَمَا أَكْتُبُ؟ قَالَ: اُكْتُبِ الْقَدَرَ. فَجَرَى بِمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ».

 Maana yake, “Kitu cha kwanza alichokiumba Allah ni kalamu, akaiambia: “Andika!” Ikasema, "Ewe Mola

niandike nini?” Akasema, "Andika kudra”. Ikaanza kuandika kila kile kitakachotokea (kuanzia ilipoanza kuandika) hadi (kitakachotokea mpaka) siku ya Kiyama”.

 

801. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «إِذَا وَقَعَتِ النُّطْفَةُ فِي الرَّحِمِ، أَوْحَى اللَّهُ إِلَى مَلَكِ الأَرْحَامِ أَنْ يَكْتُبَ، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ، وَمَا أَكْتُبُ ؟ فَيَقُولُ: اُكْتُبْهُ سَعِيدًا أَوْ شَقِيًّا بِعَمَلِهِ، وَاكْتُبْ أَثَرَهُ، وَعَمَلَهُ وَأَجَلَهُ وَرِزْقَهُ».

 Maana yake, “Tone la uzazi likidondoka ndani ya kifuko cha uzazi, Allah humwamrisha Malaika wa kizazi aandike na husema: “Ewe Mola wangu niandike kitu gani?” Na Husema: “Mwandike mwema, au muovu kwa vitendo vyake, na uandike matokeo yake, amali yake, ajali yake na riziki yake”.

 

802. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَخْرَجَ مِنْ ظَهْرِهِ ذُرِّيَّتَهُ كَالذَّرِّ، فَأَخَذَ مَوَاثِيقَهُمْ، وَأَمَرَهُمْ بِالسُّجُودِ، فَأَبَتْ طَائِفَةٌ، فَمَنْ أَجَابَ يَوْمَئِذٍ فَهُمْ الْمُؤْمِنُونَ، وَهُمُ السُّعَدَاءُ، وَمَنْ أَبَى يَوْمَئِذٍ فَهُمُ الْكَافِرُونَ، وَهُمُ الأَشْقِيَاءُ»

 Maana yake, “Allah alipomuumba (Nabii) Adam (A.S.) alivitoa vizazi vyake mngongoni mwake mfano wa vijidudu vidogo akazichukua ahadi zao, akaviamrisha kusujudu, (lakini) kundi moja lilikataa, na kundi moja lilikubali. Lililokubali siku hiyo hao ndio Waislamu, nao ndio watu wema. Na lililokataa siku hiyo hao ndio makafiri, nao ni watu waovu”.

 

Riwaya hizi za Hadithi zinaonesha wazi kwamba Allah Ndiye Aliyekiumba kitendo cha mja, na ya kwamba mja hakufanya bila ya Allah kwa sababu yeye ndie aliyemkadiria, na akamfundisha na kumjulisha matokeo ya mambo yake yasiompitikia (nafsini mwake).

 

803. Jaabir bin Zayd kasema, "Ibn Abbas (R.A.A.) aliulizwa kuhusu mtu aliyejidai kwamba waja hawana uwezo wa kutekeleza waliyoamrishwa kuyatenda, na kujiepusha waliyokatazwa kuyafanya, bali wamefanyiwa, akasema, "Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «سَتَكُونُ بَعْدِي شَيَاطِينُ فِي جُثْمَانِ الرِّجَالِ، يَأْتُونَ الْمَجْلِسَ، وَكُلُّهُمْ يَكْذِبُ عَلَى اللَّهِ وَرَسُولِهِ»، فَتِلْكَ الأَحَادِيثُ الْكَاذِبَةُ وَنَحْوُهَا مِنْ أُوْلَئِكَ الشَّيَاطِينِ مِنَ الإِنْسِ يُوحِيهَا إِلَيْهِمْ إِخْوَانُهُمْ الشَّيَاطِينُ مِنَ الْجِنِّ لِيُرْدُوهُمْ، وَلِيَلْبِسُوا عَلَيْهِمْ دِينَهُمْ».

 Maana yake, “Baada yangu watakuwepo Mashetani katika miili ya wanadamu, watakuja kwenye vikao, na wote wana mkadhibisha Allah, na Mtume Wake. Basi hizo ni hadithi za uwongo, na namna ya hizo (zote ni za uongo) zinazotokana na hao mashetani wa kibinadamu, ambao mashetani wa kijini wanawafunulia (binadamu) ili kuwaangamiza na kuwavurugia dini yao”.

 

804. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «إنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي فِي هَذَا الْيَوْمِ، قَالَ: خَلَقْتُ عِبَادِي لِيَعْبُدُونِي، فَأَتَتْهُمُ الشَّيَاطِينُ فَاغْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ، وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا، وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا حَلَّلْتُ لَهُمْ».

 Maana yake, “Hakika Allah ameniamrisha niwafunze niliyofunzwa kuhusu siku hii ya leo akasema, "Nimewaumba waja Wangu waniabudu, wakawaijia Mashetani (wakawapambia) na kuwapoteza katika dini yao. Na wakawaamrisha wanishirikishe na (wale miungu) ambao sikuteremsha dalili (ya uungu wao). Wakawaharamishia Niliyowahalalishia”.

 

805. Abdullah bin Diynaar kasema, "Nilikuwa nimekaa pamoja na Abdullah bin Umar (R.A.A.) akaomba aletewe kinywaji akaletewa maziwa, alipotaka kunywa nikamwambia “Wewe umefunga”. Akasema, "Allah kataka kuninywesha, ukanizuia.”. Hapo walikuwa wamekaa Umar (R.A.A.), na Ibn Mas`uud (R.A.A.), na Ubayy bin Ka`ab (R.A.A). Umar (R.A.A.) akasema, "Umetangulia uovu kwa muovu, na muovu alikuwepo tangu katika tumbo la mama yake”. Ubayy (R.A.A.) akasema, "Si hivyo kabisa lakini wamekuwa wema, na wamekuwa waovu, kutokana na amali zao walizozitenda, wakasifiwa (kwa vitendo vizuri), na wakasemwa vibaya (kwa sababu ya vitendo vyao viovu). Umar (R.A.A.) akasema, "Umesema kweli, rehema ya Mola imetangulia ghadhabu yake, ingelikuwa kinyume na hivyo wangeangamia”.

 

806. Na Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «صِنْفَانِ مِنْ أُمَّتِي لاَ تَنَالُهُمْ شَفَاعَتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ، لَعَنَهُمُ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ سَبْعِينَ نَبِيًّا قَبْلِي»؛ قِيلَ: فَمَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ ؟ قَالَ: «الْقَدَرِيَّةُ وَالْمُرْجِئَةُ»؛ قِيلَ: فَمَنِ الْمُرْجِئَةُ ؟ قَالَ: «الذِينَ يَقُولُونَ: الإِيمَانُ قَوْلٌ بِلاَ عَمَلٍ، وَالْقَدَرِيَّةُ: الذِينَ يَعْمَلُونَ بِالْمَعَاصِي وَيَقُولُونَ: هِيَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ إِجْبَارٌ، أَمَا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا أَشْرَكْنَا وَلاَ عَصَيْنَا».

 Maana yake, “Aina mbili (ya watu) katika umma wangu hawatapata maombezi yangu siku ya Kiyama, Allah amewalaani kwa ndimi za Mitume sabini kabla yangu. Ikasemwa, “Ni nani hao, ewe Mjumbe wa Mola?” Akajibu, “Al-Qadariyya na Murji-ah”. Ikasemwa, “Ni nani hao Murji-ah?” Akajibu, “Ambao wanasema Imani ni kauli bila kitendo. Na Qadariyya ni wale ambao wanafanya maasi, na kisha husema hayo ni amri ya lazima itokayo kwa Allah. Na angelitaka Allah tusingelimshirikisha wala kumuasi”.[2]

 

807. Abu Bakar Siddiyq (R.A.A.) kasema juu ya jambo aliloulizwa, “Nasema kwa rai yangu, na ikiwa ni sawa yanatokana na Mola, na ikiwa ni makosa inatokana na mimi na Shetani”.

 

808. Kasema, "Na Mtume (S.A.W.) alikuwa akigawa baina ya wake zake, na kufanya uadilifu, na husema, "

 «اللَّهُمَّ هَذَا فِعْلِي فِيمَا أَمْلِكُ، فَلاَ تَلُمْنِي فِيمَا تَمْلِكُ وَلاَ أَمْلِكُ».

 Maana yake, “Ewe Mola, hiki kitendo changu kufuatana na uwezo wangu, naomba usinilaumu kwa Unachokimiliki wala sikimiliki (yaani nisichokuwa na uwezo nacho)”.

 

809. Jaabir kasema, "Ibn Abbas (R.A.A.) aliulizwa juu ya Qur-ani inazidi ndani yake, au inapungua?. Akasema, "Mtume (S.A.W.) kasema, "

 «لَعَنَ اللَّهُ الزَّائِدَ فِي كِتَابِ اللَّهِ» قَالَ: «وَمَنْ كَفَرَ بِحَرْفٍ فَقَدْ كَفَرَ بِالْقُرْآنِ كُلِّهِ».

 Maana yake, “Allah amemlaani anayezidisha katika Kitabu cha Mola (Qur-ani)”. Akasema, "Atakayekufuru kwa herufi moja amekufuru kwa Qur-ani yote”.

 

810. Kasema, "Na kasema Uqba bin Aamir L-Juhaniy, “Mtume (S.A.W.) katusalisha Sala ya Alfajiri akasoma, Suratil Nnaasi, na Suratil Falaq, akasema, "

 «يَا عُقْبَةُ، إِنَّ هَاتَيْنِ أَفْضَلُ سُورَةٍ فِي الْقُرْآنِ وَالزَّبُورِ وَالإِنْجِيلِ وَالتَّوْرَاةِ»

 Maana yake, “Ewe Uqbah! Hizi Sura mbili ni bora (ya sura) katika Qur-ani, na Zaburi, na Injili, na Taurati”. Na baadhi ya watu wakasema kwamba, "Hizi Sura mbili si katika Qu-rani, basi hao wamekadhibisha, na wamefanya dhambi".

 

811. Ibn Abbas kasema, "Na lau kama mmoja angelizidisha ndani yake, au kupunguza (kitu katika Qur-ani) angelikuwa kafiri katika umma. Na Qur-ani aliyokuja nayo Mtume (S.A.W.) haikuzidi wala haikupungua, na Allah ameihifadhi kwa ajili hiyo na kasema, "

 {وَإِنَّهُ لَكِتَابٌ عَزِيزٌ، لاَ يَاتِيهِ الْبَاطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلاَ مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِّنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ}.[3]

 Maana yake, {Na haya bila shaka ni Kitabu chenye nguvu na utukufu. Hautakifikia upotofu mbele yake wala nyuma yake. Kimeteremshwa na Mwenye Hekima, Msifiwa}. [4]

 



[1] Na Qadariyya ni wale ambao wanafanya maasi na kisha husema hayo ni amri ya lazima itokayo kwa Mwenyezi Mungu. Na angelitaka Mwenyezi Mungu tusingelimshirikisha wala kumuasi.

[2] Hadithi imetajwa katika Hadithi namba 768.

[3] Surat Fuss`ilat aya ya 42

[4] Na Aziiz ni yule awezae kuleta kitu kama kile au kilichofanana kidogo, au kitu chenye maana kamili, na Allah kakummakinisha yeyote ili aweze kuzidisha au kupunguza ndani yake (Qur-ani), na hiyo Qur-ani ni maneno yake na hoja yake kwa waja wake, na ni kiongozi wa wajawake ambaye itakuwa siku ya kiama shahidi juu yao, lau kama itapunguzwa kitu au kuzidishwa itajulikana tu katika uandishi wake, na ijulikane kama hayo si katika Qur-ani, kwa sababu viumbe hawawezi kuleta  kama Qur-ani wala yenye sifa kama zake wala mpangilio kama wake milele.

 

 

Sh. Hafidh Al-Sawafi

Website: ibadhi.com Email Anwani ya barua pepe hii inalindwa kutokana na spambots. JavaScript lazima iwe itawezeshwa kwa kuweza kuona.
Add comment